Bastida
Origen del apellido Bastida.
Etimología :
1.- Máquina de guerra que se usaba en lo antiguo y consistía en una gran torre con aspilleras, para batir castillos y plazas fuertes.
2.- Obra de fortificación permanente para ofender o defender plazas, castillos, torres, etc.
3.- Trinchera, defensa.
Toponímia del apellido Bastida
El apellido Bastida tiene posible origen toponímica.
en Galicia encontramos los siguientes lugares en Galicia encontramos las siguientes parroquias
con la grafía A Bastida
- en la parroquia de San Miguel de A Bastida, en el municipio de A Fonsagrada (Lugo).
- en la parroquia de San Cristovo de Couso, en el municipio de Gondomar (Pontevedra).
con la grafía A Bastida
- parroquia de San Miguel de A Bastida, en el municipio de A Fonsagrada (Lugo).
Distribución en Galicia del apellido Bastida.
En A Coruña: en los municipios de Ferrol (108), Mugardos (63), A Coruña (25), Fene (19), Narón (15) y Ares (9).
En Ourense: en el municipio de Ourense (8).
En Pontevedra: en el municipio de Vigo (37).
En A Coruña: en las comarcas de Ferrol (214) y A Coruña (25).
En Ourense: en la comarca de Ourense (8).
En Pontevedra: en la comarca de Vigo (37).
Distribución en España del apellido Bastida.
en las provincias de Murcia (1.899), Barcelona (471), Gipuzkoa (354), Rioja, La (328), Madrid (267), Sevilla (224), Bizkaia (185), Cádiz (144), A Coruña (134), Valencia/València (123), Badajoz (120), Granada (112), Araba/Álava (109), Burgos (106), Alicante/Alacant (98), Valladolid (97), Balears, Illes (85), Málaga (75), Lleida (64), Navarra (60), Asturias (49), Pontevedra (31), Cantabria (31), Tarragona (27), Castellón/Castelló (26), Salamanca (25), Zaragoza (20), Cordoba (15), Almería (13), Huesca (12), Palmas, Las (11), Albacete (8), Sta Cruz de Tenerife (8), Toledo (8), Guadalajara (7) y Cáceres (6).
en las comunidades de Región de Murcia (1.899), País Vasco (648), Andalucía (583), Cataluña (562), La Rioja (328), Comunidad de Madrid (267), Comunitat Valenciana (247), Castilla y León (228), Galicia (165), Extremadura (126), Illes Balears (85), Comunidad Foral de Navarra (60), Principado de Asturias (49), Aragón (32), Cantabria (31), Canarias (19) y Castilla-La Mancha (16).
Heráldica del apellido Bastida
Relación de escudos heráldicos o blasones del apellido Bastida
De origen catalán, de la provincia de Lérida, descendiente de Juan Ruiz Bezudo, inventor de la máquina de guerra denominada "bastida", cuyo nombre tomó como apellido.
Son sus armas: De sinople, una torre cuadrada de plata aclarada de oro, a su diestra un león de oro atado con cadena de azur a la puerta de la torre y a su siniestra una bastida del mimo metal, apoyada en una ventana a la torre, y en la bastida gentes de armas con lanzas de azur, con el hierro de oro, que entran y salen de la torre.
Los de Barcelona traen: De gules, un león rampante de plata, lamapasado y armado de sable.
Otros traen: Escudo cuartelado, 1º y 4º de plata, un león rampante de gules; y 2º y 3º de oro, una banda de sable y ocho cruces, seis de gules y las dos en lo alto de oro, puestas en orla.
Armas:
Fonsagrada, Lugo.
1.- De sinople una torre cuadrada de plata adjurada de oro, defendida su puerta por un león de oro arrestado por una cadena de azur, atada a la misma. Siniestrada por una bastida o máquina de asalto de oro, apoyada sobre la torre con varios guerreros de sable que asaltan la torre.
Datos en Otros archivos del apellido Bastida
Relación de documentos encontrados en otros archivos (Catastro de la Ensenada, el Portal RILG Recursos Integrados da Lingua Galega y en este caso del Corpus Xelmírez - Corpus Lingüístico da Galicia Medieval) de personas con el apellido Bastida, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- en documento del año 1488, "... o Agro da Bacariça vella cõmo testa hẽna herdad de Gomez da Bastida que ..."
Datos en el ARG del apellido Bastida
Relación de documentos encontrados en el Archivo del Reino de Galicia, de personas con el apellido Bastida, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- Álvaro de Compostela, ouvenzal da granxa de Brión e procurador do mosteiro de Santa María de Sobrado, afora a Alfonso de Bastida, á súa muller Catalina Afonso e á filla do seu matrimonio con María Bastida, unha peza para construir unha casa e outra de monte na Chousa Vella. 1434.
2.- Álvaro de Compostela, ouvenzal da granxa de Brión e procurador de Santa María de Sobrado, afora a Fernando de Sayoanes, á súa muller Catalina Yáñez, a Afonso de Bastida e á súa muller Catalina Pérez unha leira de herdade en Xudres, para que planten viña. 1437.
3.- O mosteiro de Santa María de Sobrado afora a Pedro de Bastida e á súa muller Catalina da Bastida o casal de Lameiro, en Santa María de Brión. 1510.
4.- JUAN DE LA BASTIDA Y SU MUJER MARINA DE SAN MIGUEL, VECINOS DE LA CIUDAD DE BETANZOS, CON EL DOCTOR JUAN LÓPEZ Y SUS HERMANOS. SOBRE UNA CASA EN LA CIUDAD DE BETANZOS. 1558.
5.- BARTOLOMÉ DE BASTIDA, CLÉRIGO Y RECTOR DEL BENEFICIO DE SANTA MARÍA DE SAMIEIRA, CON BENITO DA FONTE, SUS HERMANOS Y OTROS, VECINOS DE SANTA MARÍA DE SIMES. SOBRE REIVINDICACIÓN DEL LUGAR DEL IGLESARIO. 1570.
6.- JUAN DA BASTIDA BLANCO, VECINO DE LA VILLA DE FERROL, COMO TUTOR DE CATALINA DE PINEIROS, HIJA NATURAL DE RODRIGO DE PINEIROS VECINO QUE FUE DE SAN ESTEBAN DE SEDES, CON EL BACHILLER PEDRO DE TIMIRAOS. SOBRE LA SEXTA PARTE DE LA HERENCIA DE RODRIGO DE PINEIROS. 1597.
7.- JUAN DA BASTIDA BLANCO, ALGUACIL MAYOR, VECINO DE LA VILLA DE PUENTEDEUME, CON JUAN DE LANDROBE, EL MOZO, VECINO DE SAN JUAN DE LOS CASARES. SOBRE HABER FALSEADO UNOS PAPELES. 1608.
8.- JUAN DE BASTIDA BLANCO, ALGUACIL MAYOR QUE FUE Y VECINO DE LA VILLA DE PUENTEDEUME, CON GÓMEZ RAPOSO, ALGUACIL DE RENTAS, CRISTÓBAL RODRÍGUEZ, PEDRO GONZÁLEZ Y OTROS. SOBRE PAGA DE LA TERCERA PARTE DE LAS DÉCIMAS AL ALGUACIL MAYOR Y OTRAS COSAS. 1608.
9.- JUAN DA BASTIDA BLANCO, VECINO DE LA VILLA DE PUENTEDEUME, CON JUAN PÉREZ DE LA IGLESIA, VECINO DE SANTA MARINA DEL MONTE JURISDICCIÓN DE SAN SATURNINO, Y OTROS. SOBRE REIVINDICACIÓN DE LOS BIENES FINCABLES DE FERNÁN PÉREZ, CLÉRIGO RECTOR QUE FUE DE SANTA CRUZ DE MOECHE. 1610.
10.- JUAN DA BASTIDA, CURA Y RECTOR DE SANTA MARINA DE TABOADA Y CAPELLÁN DE LA CAPILLANÍA QUE FUNDÓ FERNÁN MARTÍNEZ EN LA PARROQUÍA DE SAN NICOLÁS DE LA PESCADERÍA DE LA CIUDAD DE LA CORUÑA, CON JUAN FERNÁNDEZ DE VENTOSA, SASTRE, VECINO DE DICHA CIUDAD. SOBRE REIVINDICACIÓN DE UNA CASA DE DICHA CAPILLANÍA, SITA EN LA RÚA DE LA FRANJA DE LA CIUDAD DE LA CORUÑA. 1621.
11.- JUAN DE BASTIDA, CURA Y RECTOR DE SANTA MARINA DE TABOADA, CON ALONSO BERNÁLDEZ, PLATERO, VECINO DE LA CIUDAD DE LA CORUÑA, Y SU MUJER CATALINA RODRÍGUEZ. SOBRE REIVINDICACIÓN DE BIENES DE LA CAPILLA QUE FERNÁN MARTÍNEZ FUNDÓ EN LA IGLESIA PARROQUIAL DE SAN NICOLÁS DE LA PESCADERÍA DE LA CIUDAD DE LA CORUÑA. 1621.
12.- JUAN DA BASTIDA BLANCO, CLÉRIGO RECTOR DE SANTA MARINA DE TABOADA, CON BARTOLOMÉ FERNÁNDEZ. AUTO ORDINARIO SOBRE LOS BIENES DE GINEBRA DE NOGUEROL VECINA DE LA CIUDAD DE BETANZOS. 1622.
13.- RODRIGO DA BASTIDA, CLÉRIGO RECTOR DE SAN MARTÍN DE COVAS Y SUS ANEJOS, CON MARÍA FERNÁNDEZ, MUJER DE PEDRO FERVENZA, VECINO DE LA VILLA DEL FERROL. SOBRE EJECUCIÓN POR MARAVEDÍS. 1631.
14.- FRANCISCO MICOLETA DE LA BASTIDA CON EL ÁLFEREZ BERNARDO GALÁN, SOBRE COMUNES. 1675.
15.- ANTONIO DA BASTIDA, CURADOR AD LITEM DE JUAN PITA DA VEIGA, VECINO DE LA VILLA DEL FERROL, CON FRANCISCO PITA DO VILAR, VECINO DE SANTA EUGENIA DE MANDIÁ. SOBRE CURADURÍA DE LOS HIJOS QUE FINCARON DE MATEO PITA DO VILAR Y PARTIJA DE BIENES.. 1678.
Solamente mostramos los 15 documentos más antiguos encontrados en el ARG.
Personas célebres con el apellido Bastida
Relación de personas célebres o personas con alguna relevancia social, cultural, cientifica, etc. que tienen en sus apellidos, el apellido Bastida
1.- Manuel Bastida Franco, conocido como Choni, nacido en Mugardos y fallecido en el Tellado (Fene) el 18 de julio de 1951, fue un guerrillero antifranquista gallego.
2.- Xoán Manuel Rodríguez Bastida, nacido en Sillobre el 20 de julio de 1954, es un doctor, sindicalista y político gallego.
3.- Manuel Alfredo Mosquera Bastida, nacido en A Coruña el 10 de agosto de 1968, es un ex futbolista y actual entrenador de fútbol gallego.
Fuentes y bibliografía
Esta es la bibliografía que recoge el origen, significado, la historia, la distribución y otros datos del apellido Bastida empleados en la redacción de este artículo.
- Eladio Rodríguez González (1958-1961): Diccionario enciclopédico gallego-castellano, Galaxia, Vigo,.
- Franco Grande, X.L., Diccionario galego-castelán e vocabulario castelán-galego,
, Editorial Galaxia, . - Xunta de Galicia, Nomenclátor de Galicia,
Xunta de Galicia,. - Boullón Agrelo, A.I.; Sousa Fernández, X., Cartografía dos apelidos de Galicia,
Instituto da Lingua Galega - USC, . - INEbase, Aplicativo Apellidos,
INE, . - ARG, Arquivo do Reino de Galicia,
Xunta de Galicia,. - Universidade de Vigo, Corpus Xelmírez - Corpus lingüístico da Galicia medieval,
, . - Art-Marble.com, Apellidos y Heráldica,
, . - Vázquez Seijas, Manuel, Fortalezas de Lugo y su provincia,
, Servicio de Publicaciones de la Diputación Provincial de Lugo, . - Fundación Wikimedia, Inc., Galipedia,
,.
