Guisande
Origen del apellido Guisande
Toponímia del apellido Guisande
El apellido Guisande tiene posible origen toponímica.
en Galicia encontramos los siguientes lugares
con la grafía Guisande
- en la parroquia de Santo Estevo de Anos, en el municipio de Cabana De Bergantiños (A Coruña).
- en la parroquia de Santa María de Os Ánxeles, en el municipio de Brión (A Coruña).
- en la parroquia de San Xoán de Friolfe, en el municipio de O Páramo (Lugo).
- en la parroquia de San Xurxo de Goá, en el municipio de Cospeito (Lugo).
- en la parroquia de San Lourenzo de Pousada, en el municipio de Boqueixón (A Coruña).
- en la parroquia de San Miguel de Presqueiras, en el municipio de Forcarei (Pontevedra).
- en la parroquia de San Pedro de Santa Comba, en el municipio de Santa Comba (A Coruña).
- en la parroquia de San Pedro de Sindrán, en el municipio de Monforte De Lemos (Lugo).
- en la parroquia de Santa Mariña de Vincios, en el municipio de Gondomar (Pontevedra).
Distribución en Galicia del apellido Guisande.
En A Coruña: en el municipio de A Coruña (10).
En Ourense: en el municipio de Ourense (7).
En Pontevedra: en los municipios de Vigo (416), Nigrán (153), O Porriño (95), Redondela (58), Gondomar (56), Ponteareas (53), Mos (26), Tui (19), Mondariz (13), Moaña (10), Salceda de Caselas (10), Baiona (8), Soutomaior (8) y O Covelo (6).
En A Coruña: en las comarcas de A Coruña (16) y Santiago (6).
En Ourense: en la comarca de Ourense (7).
En Pontevedra: en las comarcas de Vigo (830), O Condado (72), O Baixo Miño (26), O Morrazo (17) y A Paradanta (6).
Distribución en España del apellido Guisande.
en las provincias de Pontevedra (495), Soria (18), A Coruña (12), Huelva (9) y Ourense (5).
en las comunidades de Galicia (512), Castilla y León (18) y Andalucía (9).
Heráldica del apellido Guisande
Relación de escudos heráldicos o blasones del apellido Guisande
Armas :
1.- En gules, tres lises, de plata, puestas dos y una.
Datos en Otros archivos del apellido Guisande
Relación de documentos encontrados en otros archivos (Catastro de la Ensenada, el Portal RILG Recursos Integrados da Lingua Galega y en este caso del Corpus Xelmírez - Corpus Lingüístico da Galicia Medieval) de personas con el apellido Guisande, clasificadas ascendentemente por fecha.
en documento del año 1418 "... grosura Fernan Peres, home de Fernan Ares et a Johan de Guisande."
Datos en el ARG del apellido Guisande
Relación de documentos encontrados en el Archivo del Reino de Galicia, de personas con el apellido Guisande, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- LOS VECINOS DE PORRIÑO Y VALLE DE LOURIÑA CON ALONSO Y FERNANDO DE CIDÁNS, JUAN DE LEIROS Y JUAN DE GUISANDE, SOBRE COMPETENCIA DE JURISDICCIÓN. 1584.
2.- ALONSO ÁLVAREZ CON GREGORIO DE GUISANDE, SOBRE EJECUCIÓN POR MARAVEDÍS 1686.
3.- PEDRO ALCALDE CON JACOBO DE GUISANDE, DIPUTADO DE PUENTEAREAS, SOBRE NUEVA ELECCIÓN DE TAL DIPUTADO. 1729.
4.- DOMINGO CRESPO CON JOSÉ DE GUISANDE Y CONSORTES. MISIÓN EN POSESIÓN DEL LUGAR DE CORUJIDO Y MÁS BIENES DEL VÍNCULO FUNDADO POR ANDRÉS CRESPO, PRESBÍTERO. 1736.
5.- LEOPOLDO ADRIANO;JOSE DE ROFLARTE,CONDE DE ITRE,GOBERNADOR Y CAPITAN GENERAL DEL REINO DE GALICIA CONTRA EL JUEZ ECLESIASTICO DE SANTIAGO, VUESTROS NOTARIOS Y MINISTROS EN NOMBRE DE ESTEBAN GUISANDE,LABRADOR Y VECINO DE LA Fª DE S. JULIAN DEBASTABALES. 1752.
6.- EL OBISPO DE TUY, DON JUAN GARCÍA, Y SU APODERADO ALONSO GARCÍA ALVARADO, C ANÓNIGO DE LA CATEDRAL, CON PEDRO ROUCO, FRANCISCO GUISANDE, NARCISO ÁLVAREZ Y OTROS VECINOS DE SANTIAGO DE PARADA, SOBRE CONTRIBUCIÓN DE RENTA DE DIFERENTES CASALES ,SITOS EN EL COTO DE PARADA 1817.
7.- ROSENDO DE CASTRO CON EL GOBERNADOR CIVIL DE PONTEVEDRA, EN QUEJA SOBRE INCLUSIÓN EN LAS LISTAS ELECTORALES PARA DIPUTADOS A CORTES A ANTONIO TORRADO. EXCLUSIÓN, ANTONIO OSTABAL, VALENTÍN CAMBA, MANUEL O MIGUEL GUISANDE Y OTROS. 1860.
Mostramos los 7 documentos más antiguos encontrados en el ARG.
Linajes del apellido Guisande
GUMERSINDO SANCHEZ GUISANDE
"Debeu ser unha familia moi espallada pola provincia de Lugo. O noso vello amigo Cilistro (Celestino Fernández de la Vega), o máis importante filósofo do humor que se coñece no mundo, naceu en Friol. O seu pai, Higinio, e o seu tío Wenceslao viron a luz en Castroverde, este último, propietario e impulsor do Balneario de Guitiriz. A esta familia pertencen as tías da vicepresidenta do Goberno de Madrid, a entrañable Teresa Fernández de la Vega, das que estes días se ten escrito moito nos medios polo amor e admiración que lles garda a súa sobriña. Elas naceron na Veiga, hoxe coñecida por Vegadeo por pertencer xuridicamente ao Principado.
[...]
Meténdome a afecionado destas cousas penso que nun principio máis que Fernández de la Vega poido ser Fernández da Veiga.
Desas tías de Teresa, Elisa e Jimena, primeiras mulleres que se licenciaron en Medicina na nosa terra, non sen ter algúns atrancos, Elisa casou con un moi importante galego, Gumersindo Sánchez Guisande, que morreu no exilio no 1976. Nacera en Santiago no 1892, [...]
O matrimonio Elisa/Gumersindo tivo tres fillos: Luciano, Wenceslao e Elisa.[...]
De Buenos Aires veu o seu irmán Wenceslao e arroparon o acto a familia que teñen en Santiago
[...]
Gumersindo foi un home de saber polifacético e un gran demócrata galego. Foi da Institución Libre de Enseñanza, comisionado pola Junta de Ampliación de Estudios para organizar os do Centro de Estudos Portugueses de anatomía, multitude de cargos que lle teñen encomendado, o do deseño da cidade universitaria de Aragón... En Zaragoza o pillou a Guerra Civil como decano da Facultade de Medicina. Logrou embarcarse en Lisboa xunto co seu amigo Núñez Búa, coindicencia e despedida doorosa para sempre, para morrer na Argentina, da que gardamos unha testemuña gráfica. Na Argentina tivo que empezar de novo e revalidar o título, como outros exiliados. Foi o gran orador na presentación de Sempre en Galiza nun acto multitudinario no 1944. Atendeu a Castelao na súa enfermidade, e, axudado polo seu fillo Wenceslao, foi quen o embalsamou. No acto de inhumación na Chacarita representou ao Goberno da República no exilio que ficaba en París. Morreu en Mendoza como profesor emérito da Universidad de Cuyo. Na Argentina fican os tres curmáns da entrañable Teresa."
Personas célebres con el apellido Guisande
Relación de personas célebres o personas con alguna relevancia social, cultural, cientifica, etc. que tienen en sus apellidos, el apellido Guisande
1.- Gumersindo Sánchez Guisande, nacido en Santiago de Compostela el 2 de agosto de 1892 y fallecido en Mendoza (Argentina) el 9 de septiembre de 1976, fue un médico gallego.
2.- Manuel Guisande, nacido en Santiago de Compostela el 30 de octubre de 1958, es un escritor de literatura infantil, periodista y guionista de cortometrajes gallego.
3.- Jesús González Guisande, nacido en Vigo el 6 de enero de 1959 y fallecido el 3 de septiembre de 2017, fue un remero gallego.
4.- Ramón Rodríguez Guisande.
Comentarios en foros.xenealoxia.org
Opinión personal de Sanz:
Es muy posible que el apellido Guisande, tenga su origen en el topónimo Guisande, entidad perteneciente a la parroquia de San Juan de Friolfe, parroquia perteneciente al arciprestazgo de O Páramo (Lugo).
Se cita como apellido en una página histórica que hace referencia a la parroquia de Valadares y a la vez al Marquesado de Valadares:
“Xa hai referencias da Parroquia alá polo S. XIII, aínda que daquela se nomeaba como Valadares. O 2 de Febreiro de 1.341 Don Pedro Fernández de Castro ( Pertigueiro Maior da terra de Santiago, Mordomo do Rei e seu Endeantado Maior da Fronteira), oriúndo de Vigo funda tres capelanías na Catedral de Santiago, doándolles o seu couto de Valadares e os seus coutos de Teis con todo o señorío, xurisdicción ,casas, casares, herdades, chantados, etc.
No 1.489 Valadares aparece como dependente de Santa Mariña de Vincios, sendo nesta data cando o Bispo Don Pedro Beltrán asinou o título de provisión á presentación do cabildo de Tui.
Valadares é cabeza do Marquesado do mesmo nome, que foi o 4 de abril de 1.673 a favor de Don Luís de Valadares Meira e Sarmiento. A Parroquia como tal, acredítase nos libros parroquiais a partires do 1.687.
Disfrutou do título de Vila dende 1.687 ata reforma territorial de 1.837 e foi xurisdicción independente do ano 1.752 ata o 1.825 aproximadamente, pasando posteriormente a integrarse no municipio de Lavadores no que permanecería ata ser absorbida polo de Vigo.
No Século XVII as mulleres casábanse preferentemente e por esta orde con mozos de Beade, Matamá e de outros sitios entre os que destaca Coruxo. Un dos apelidos mais comúns é Guisande e nome mais frecuente Jacobo.
Nesta época o coto de Valadares, estaba composto por : Alcabre, Lavadores San Miguel de Oia, Cabral, Matamá, Freixeiro, e ademais Saxamonde, Nespereira, Quintela, Cabeiro e Vilar de Infesta.”
Fontes:
Historia das Parroquias de Vigo
Concello de O Paramo
Fuentes y bibliografía
Esta es la bibliografía que recoge el origen, significado, la historia, la distribución y otros datos del apellido Guisande empleados en la redacción de este artículo.
- Xunta de Galicia, Nomenclátor de Galicia,
Xunta de Galicia,. - Boullón Agrelo, A.I.; Sousa Fernández, X., Cartografía dos apelidos de Galicia,
Instituto da Lingua Galega - USC, . - INEbase, Aplicativo Apellidos,
INE, . - ARG, Arquivo do Reino de Galicia,
Xunta de Galicia,. - Universidade de Vigo, Corpus Xelmírez - Corpus lingüístico da Galicia medieval,
, . - www.heraldaria.com, Heraldaria,
, . - Os Fernández de la Vega, Díaz Pardo, Isaac. La Voz de Galicia, 7/06/2004.,.
- Fundación Wikimedia, Inc., Galipedia,
,.
