Guzmán
El apellido Guzmán está relacionado con el apellido Gúzman.
Origen del apellido Guzmán.
Apellido de origen patronímico.
Distribución en Galicia del apellido Guzmán.
En A Coruña: en los municipios de A Coruña (132), Negreira (113), Ferrol (66), A Baña (43), Santiago de Compostela (28), Outes (26), Boqueixón (16), Culleredo (16), Ribeira (16), Cambre (15), Brión (14), Irixoa (14), Vilarmaior (12), Ames (10), Narón (10), Dumbría (9), As Pontes de García Rodríguez (8), Cedeira (7), Rois (7), Cee (6) y Oleiros (6).
En Lugo: en los municipios de Lugo (24), Muras (12), Ribadeo (9) y Baleira (6).
En Ourense: en los municipios de Ourense (91), Vilamarín (77), San Cristovo de Cea (23), Coles (17), O Carballiño (8) y San Cibrao das Viñas (8).
En Pontevedra: en los municipios de Vigo (102), Vila de Cruces (51), Pontevedra (48), Meis (19), Ponte Caldelas (18), Silleda (14), Marín (13), Forcarei (10), Vilagarcía de Arousa (7) y Sanxenxo (6).
En A Coruña: en las comarcas de A Coruña (178), Barcala (156), Ferrol (91), Santiago (72), Betanzos (33), Noia (31), Fisterra (19), Barbanza (18), Eume (11), O Sar (7), Xallas (6) y Arzúa (6).
En Lugo: en las comarcas de Lugo (29), A Terra Chá (14), A Mariña Oriental (11) y Fonsagrada (6).
En Ourense: en las comarcas de Ourense (201) y O Carballiño (33).
En Pontevedra: en las comarcas de Vigo (118), Pontevedra (77), Deza (71), O Salnés (33), O Morrazo (14), Tabeirós-Terra de Montes (13) y O Condado (8).
Distribución en España del apellido Guzmán.
en las provincias de Madrid (2.718), Málaga (2.462), Barcelona (1.692), Sevilla (1.464), Jaén (1.426), Cádiz (1.343), Granada (1.082), Toledo (992), Valencia/València (961), Cordoba (739), Murcia (561), Badajoz (546), Ciudad Real (524), Sta Cruz de Tenerife (502), Huelva (436), Palmas, Las (422), Bizkaia (366), Castellón/Castelló (306), Cáceres (293), Alicante/Alacant (279), Almería (277), A Coruña (254), Tarragona (217), Albacete (185), Balears, Illes (182), Ávila (164), Zaragoza (137), Pontevedra (130), Valladolid (124), Ourense (119), Gipuzkoa (117), Asturias (114), Girona (104), León (98), Araba/Álava (87), Burgos (81), Zamora (81), Salamanca (78), Lleida (74), Palencia (74), Melilla (74), Navarra (69), Ceuta (69), Lugo (44), Cantabria (43), Guadalajara (40), Cuenca (37), Rioja, La (34), Segovia (30), Huesca (28), Soria (15) y Teruel (6).
en las comunidades de Andalucía (9.229), Comunidad de Madrid (2.718), Cataluña (2.087), Castilla-La Mancha (1.738), Comunitat Valenciana (1.546), Canarias (924), Extremadura (839), Castilla y León (745), País Vasco (570), Región de Murcia (561), Galicia (547), Illes Balears (182), Aragón (171), Principado de Asturias (114), Ciudad Autónoma de Melilla (74), Ciudad Autónoma de Ceuta (69), Comunidad Foral de Navarra (69), Cantabria (43) y La Rioja (34).
Heráldica del apellido Guzmán
Relación de escudos heráldicos o blasones del apellido Guzmán
Procedente de Alemania según unos, y según otros, procedente del rey godo Gundemaro. Frías de Albornoz sostiene que procede de un príncipe de Bretaña llamado Gutiman. Argote de Molina afirma que en el año 950 el conde D. Nuño Muñoz fundó en Roa de Duero (Burgos) y en el lugar de Guzmán, el primitivo solar de esta Casa. A este linaje perteneció Santo Domingo de Guzmán. Probó nobleza en repetidas ocasiones en todas las Órdenes Militares.
Cuartelado en sotuer, 1º y 4º de azur, una caldera de oro jaquelada de gules con siete cabezas de sierpe en cada asa; y 2º y 3º de plata, cinco armiños de sable puestos en aspa.
Los duque de Medina-Sidonia añaden bordura de jaqueles de plata con leones de gules y de gules con torres de oro aclaradas de azur.
Los de Toral traen: De azur, un castillo de oro. Bordura de plata con armiños de sable.
Los de Jaén traen: De plata, cinco armiños de sable en sotuer. Bordura de azur con ocho aspas de oro.
Los de León traen: De azur, dos calderas jaqueladas de oro y gules. Bordura de plata con armiños de sable y leones de púrpura alternando.
Armas:
1.- Escudo cuartelado en franje: 1º y 4º De azur, una caldera jaquelada de oro y gules; 2º y 3º de plata, cinco armiños de sable.
2.- En campo con esmaltes a inquirir, dos calderas de sable, gringoladas y puestas la una sobre la otra; acompañadas a modo de orla por doce calderas, más pequeñas.
Con la grafía Gúzman
3.- De azur, cinco lises de oro, acompañadas de dos calderas de oro, puestas en los huecos superior e inferior.
Datos en PARES del apellido Guzmán
Relación de documentos encontrados en la Web del Portal de Archivos Españoles (PARES) de personas con el apellido Guzmán, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- Ejecutoria del pleito litigado por Hernando de San Pedro con Pedro de Guzmán y consortes, vecinos de Redondela (Pontevedra), sobre la posesión de los bienes y herencia de María Calle. 1522.
Cód. Ref: ES.47186.ARCHV//REGISTRO DE EJECUTORIAS,CAJA 358,88
Datos en Otros archivos del apellido Guzmán
Relación de documentos encontrados en otros archivos (Catastro de la Ensenada, el Portal RILG Recursos Integrados da Lingua Galega y en este caso del Corpus Xelmírez - Corpus Lingüístico da Galicia Medieval) de personas con el apellido Guzmán, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- en documento del año 1255, "... Don Nuno Guillélmez la conf., Don Pedro Guzmán la conf., Don Rodrigo González el Ninno ..."
Datos en el ARG del apellido Guzmán
Relación de documentos encontrados en el Archivo del Reino de Galicia, de personas con el apellido Guzmán, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- Catalina Álvarez, viúva de Juan de Guzmán, afora á súa sobriña María Alfonso, a parte dunha casa en Castrodelo, para que case con Ares Romo, por dúas misas. 1475.
2.- Xuramento do meiriño de don Pedro Enríquez de Guzmán polo que se compromete a non interferir na xurisdicción do arcebispado de Santiago. 1506.
3.- Pedro Enríquez de Guzmán e a súa muller Juana Enríquez de Soutomaior aforan a Antón de Somoza o casar de Rianxiño. 1523.
4.- Pedro Enríquez de Guzmán e a súa muller Juana Enríquez de Sotomayor aforan a Bartolomé de Arralde, veciño de San Tomé, unha viña na chousa de Ouzo da Torre. 1524.
5.- Pedro Enríquez de Guzmán e a súa muller Juana de Soutomaior aforan ao seu vasalo Francisco García, xastre, e á súa muller María Alvariña a herdade de Espiñeiro para eles, dúas voces máis e outros vinte e nove anos por unha renda anual de dúas pescadas. 1526.
6.- EL ARZOBISPO DE SANTIAGO, DON GASPAR DE ZÚÑIGA Y AVELLANEDA, CON PEDRO ENRÍQUEZ DE GUZMÁN Y SOTOMAYOR, SEÑOR DE LAS VILLAS DE SAN TOMÉ, PORTONOVO Y SUS JUSTICIAS, SOBRE LA JURISDICCIÓN DE DICHAS VILLAS, SUS RENTAS Y VASALLAJE. 1559.
7.- EL ARZOBISPO DE SANTIAGO, DON GASPAR ZÚÑIGA Y AVELLANEDA, CON PEDRO ENRÍQUEZ DE GUZMÁN, SOBRE QUE EL ARZOBISPADO PUEDA GASTAR LOS FRUTOS CONTENIDOS EN LA EJECUTORIA EN OBRAS PÍAS COMO LE PARECIERE. 1559.
8.- GUZMÁN ENRÍQUEZ, PEDRO SOTOMAYOR Y PEDRO JUÁREZ, JUEZ DE RIANJO, CON EL REVERENDO OBISPO DE SANTIAGO, SOBRE EL MODO DE IMPONER Y PERCIBIR LAS PENAS DE CÁMARA Y OTRAS INSTRUCCIONES PARA LOS JUECES. 1562.
9.- APEO DE LOS BIENES Y JURISDICCIONES PERTENECIENTES A LA ENCOMIENDA DE PAZOS DE ARENTEIRO, A PETICIÓN DE DIEGO DE GUZMÁN, SU COMENDADOR. 1563.
10.- Fernando de Campos, con Juan de Guzmán y Juan López, sobre cumplimiento de destierro. Medio podrido. 1575.
11.- FRANCISCO FERNÁNDEZ CON PASCUAL DE GUZMAN, MERINO DE VILLALBA Y OTROS. AUTO ORDINARIO SOBRE LA CUARTA PARTE DEL MONTE DA FRAGA ALTA Y VOZ DE GOMELLE Y SAN LORENZO DE ARBOL. 1580.
12.- EL COMENDADOR DE BEADE, DON JUAN DE GUZMAN, CON PEDRO VÁZQUEZ, REGIDOR DE ALLARIZ, SOBRE REIVINDICACIÓN DE UN MOLINO Y UNA VIÑA EN RIBADAVIA. 1581.
13.- MONASTERIO DE SAN CLODIO CON PEDRO GUZMÁN Y CONSORTES, SOBRE REIVINDICACIÓN DEL LUGAR DO PAZO. 1583.
14.- EL COMENDADOR DE BEADE, DON JUAN DE GUZMAN, CON JERÓNIMO DE MORALES, SOBRE REIVINDICACIÓN DE UNA VIÑA. 1595.
15.- EL COMENDADOR DE BEADE, DON JUAN DE GUZMAN, CON PEDRO ÁLVAREZ MONTERO, CURA EN SAN ANDRÉS DE ABELENDA. AUTO ORDINARIO SOBRE DAR YANTAR EL DÍA DE SAN ANDRÉS AL MERINO DE AQUELLA JURISDICCIÓN, DOS HOMBRES Y UN PERRO.. 1595.
Solamente mostramos los 15 documentos más antiguos encontrados en el ARG.
Personas célebres con el apellido Guzmán
Relación de personas célebres o personas con alguna relevancia social, cultural, cientifica, etc. que tienen en sus apellidos, el apellido Guzmán
1.- Manuel Guzmán Soto, nacido en Muras, fue un empresario y político gallego.
2.- Manuel Rodríguez Guzmán.
3.- Antonio Heredero Guzmán de León.
4.- Gumersindo Montes Guzmán.
5.- Manuel Montes Guzmán.
Fuentes y bibliografía
Esta es la bibliografía que recoge el origen, significado, la historia, la distribución y otros datos del apellido Guzmán empleados en la redacción de este artículo.
- Boullón Agrelo, A.I.; Sousa Fernández, X., Cartografía dos apelidos de Galicia,
Instituto da Lingua Galega - USC, . - INEbase, Aplicativo Apellidos,
INE, . - ARG, Arquivo do Reino de Galicia,
Xunta de Galicia,. - Universidade de Vigo, Corpus Xelmírez - Corpus lingüístico da Galicia medieval,
, . - Art-Marble.com, Apellidos y Heráldica,
, . - Crespo del Pozo, J.S.; Porreño, B., Heráldica y genealogía de Galicia. Blasones y Linajes de Galicia,
, Ediciones Boreal, S.L., . - Martínez Barbeito, C., Torres, pazos y linajes de la provincia de La Coruña,
, Editorial Everest, S.A., . - Sánchez de la Rocha Táboas, José, Blasones y Linajes Tudenses,
, Diputación Prov. de Pontevedra, . - Fundación Wikimedia, Inc., Galipedia,
,.
