Niño
Origen del apellido Niño.
Etimología :
1.- Nido, lugar donde ponen y crían sus polluelos las aves.
2.- Cavidad o conjunto de celdillas donde procrean diversos animales y especialmente ciertos insectos y algunos peces.
3.- Nidal, escondrijo donde se guarda o se esconde alguna cosa.
4.- Lugar seguro donde alguien se esconde.
5.- Foco o punto de origen de un proceso morboso.
Toponímia del apellido Niño
El apellido Niño tiene posible origen toponímica.
en Galicia encontramos los siguientes lugares
con la grafía O Niño de Azor
- en la parroquia de San Pedro de Soandres, en el municipio de A Laracha (A Coruña).
con la grafía Niño do Azor
- en la parroquia de San Xoán de O Freixo, en el municipio de As Pontes de García Rodríguez (A Coruña).
con la grafía Niño do Corvo
- en la parroquia de Santa Mariña de Anxeriz, en el municipio de Tordoia (A Coruña).
Distribución en Galicia del apellido Niño.
En A Coruña: en el municipio de A Coruña (28).
En Lugo: en los municipios de A Fonsagrada (31) y Lugo (30).
En Pontevedra: en el municipio de Vigo (12).
En A Coruña: en la comarca de A Coruña (28).
En Lugo: en las comarcas de Fonsagrada (31) y Lugo (30).
En Pontevedra: en la comarca de Vigo (12).
Distribución en España del apellido Niño.
en las provincias de Valladolid (491), Cádiz (469), Madrid (440), Barcelona (228), Palencia (187), Jaén (159), Bizkaia (153), Asturias (103), Burgos (101), Gipuzkoa (85), Ávila (76), León (74), Cuenca (72), Lugo (71), Salamanca (56), Ciudad Real (54), Segovia (51), Soria (45), Valencia/València (42), A Coruña (35), Palmas, Las (34), Balears, Illes (31), Murcia (31), Sevilla (27), Alicante/Alacant (26), Araba/Álava (18), Cordoba (18), Málaga (16), Rioja, La (15), Cantabria (15), Granada (12), Tarragona (12), Zaragoza (12), Girona (11), Sta Cruz de Tenerife (11), Albacete (9), Lleida (8), Melilla (8), Castellón/Castelló (7), Toledo (7), Zamora (7), Huesca (6), Almería (5) y Navarra (5).
en las comunidades de Castilla y León (1.088), Andalucía (706), Comunidad de Madrid (440), Cataluña (259), País Vasco (256), Castilla-La Mancha (142), Galicia (106), Principado de Asturias (103), Comunitat Valenciana (75), Canarias (45), Illes Balears (31), Región de Murcia (31), Aragón (18), Cantabria (15), La Rioja (15), Ciudad Autónoma de Melilla (8) y Comunidad Foral de Navarra (5).
Heráldica del apellido Niño
Relación de escudos heráldicos o blasones del apellido Niño
Castellano. Probó nobleza en las Órdenes de Santiago, Calatrava y Alcántara, así como en la Real Chancillería de Valladolid y en la Real Audiencia de Oviedo.
Trae por armas: En campo de oro, siete flores de lis de azur puestas 1, 2, 1, 2 y 1.
Otros traen: De gules, cinco bustos de doncella al natural, llevando cada una en el pecho una venera de plata. Timbrado con un león coronado, estando ceñido el escudo de dos sierpes con las cabezas en lo alto y cogiendo al león en medio, que son las de Miranda.
Armas :
1.- En campo de oro, siete flores de lis de azur, puestas en tres palos, tres en el centro y dos a cada costado.
2.- En campo de oro, cinco flores de lis de azur, puestas en sotuer.
3.- En campo de azur, cinco flores de lis de oro, puestas en sotuer.
4.- En campo de oro, cinco lirios de azur, puestas en sotuer.
5.- En campo de plata, un árbol, de sinople, arrancado y frutado de oro.
6.- En campo de plata, dos manos, de carnación, estrechándose.
7.- En campo de plata, dos caballos, de sable, puestos en palo. Bordura de oro con tres flores de lis, de azur, puestas dos en jefe y una en punta.
8.- En campo de plata, una banda de gules.
9.- En campo de gules, cinco bustos de doncella al natural, llevando cada una en el pecho una venera de plata. Timbrado el escudo con un león coronado y ceñido (el escudo) por dos sierpes con las cabezas en lo alto y cogiendo al león en medio, que son las de Miranda.
10.- En campo de gules, tres castillos, de oro, puestos en faja.
11.- Escudo partido: 1º, en campo de oro, siete flores de lis de azur, puestos uno, dos, uno, dos y uno, que es Niño, y 2º, en campo de plata, seis bezantes de azur, puestos en dos palos.
Datos en PARES del apellido Niño
Relación de documentos encontrados en la Web del Portal de Archivos Españoles (PARES) de personas con el apellido Niño, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- Pleito de Andrés López, vecino de Salamanca, con Diego Luaces Niño y Castro, vecino de Mondoñedo (Lugo), sobre la devolución de lo cobrado de la memoria fundada por Martín Sánchez, vecino de Salamanca. 1610.
Cód. Ref: ES.47186.ARCHV//PL CIVILES,FERNANDO ALONSO (F),CAJA 2565,4
Datos en Otros archivos del apellido Niño
Relación de documentos encontrados en otros archivos (Catastro de la Ensenada, el Portal RILG Recursos Integrados da Lingua Galega y en este caso del Corpus Xelmírez - Corpus Lingüístico da Galicia Medieval) de personas con el apellido Niño, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- en documento del año 1417, "... a dita pousa, que en a vida de Guter Niño, que a penoraran por la moeda ..."
Datos en el ARG del apellido Niño
Relación de documentos encontrados en el Archivo del Reino de Galicia, de personas con el apellido Niño, clasificadas ascendentemente por fecha.
1.- Simón Bico con Juan de Niño y otros, sobre servidumbre de camino. 1614.
2.- PEDRO FERNÁNDEZ DE BOUZAS CON PEDRO DIEGUEZ DE CASA NIÑO, SOBRE RECOBRACION DEL SOTO DE SEVILLA EN LA JURISDICCIÓN DE EL SACAR DOS BOIS. 1620.
3.- BARTOLOMÉ DE BEN, SU MUJER MARÍA GUTIÉRREZ, VECINOS DE LA VILLA DE RIBADEO, Y SU HERMANA BARBORA GUTIÉRREZ CON EL CAPITÁN GARCÍA NIÑO DE PAREDES, ALCALDE MAYOR DE DICHA VILLA, ALONSO PARDO, DOMINGA FERNÁNDEZ Y OTROS. SOBRE ROBOS. 1631.
4.- MONASTERIO DE VILLANUEVA DE OSCOS Y FRAY DIEGO DE QUIROGA CON ANTONIO NIÑO DE ALLONCA Y CONSORTES, SOBRE PAGO DE RENTA E INJURIAS REALES. 1656.
5.- MONASTERIO DE VILLANUEVA DE OSCOS CON PEDRO DE PÁRAMO MONTENEGRO, JUAN NIÑO Y OTROS VECINOS DE LA PUEBLA DE BURÓN, AUTO ORDINARIO SOBRE NOMBRAMIENTO DE HOSPITALERO, EN EL HOSPITAL DE LA TRINIDAD DE DICHA PUEBLA. 1659.
6.- DOMINGO ALONSO DA GRAÑA CON ANTONIO NIÑO DE ALLONCA. AUTO ORDINARIO SOBRE EL LUGAR DO TROBO, EN BURÓN. 1662.
7.- MARÍA ANTONIA DE ARMESTO, VIUDA DE FRANCISCO ANTONIO DE LA VEGA NIÑO, CON JOSÉ RODRÍGUEZ. AUTO ORDINARIO SOBRE LA MITAD DE UN LUGAR. 1699.
8.- ANTONIO JACINTO SOTELO DE NOVOA, COMO MARIDO DE MARÍA NIÑO DE LA VEGA, SOBRE REIVINDICACIÓN DE BIENES DEL VÍNCULO FUNDADO POR BENITO ENRÍQUEZ, ARCEDIANO DE LA CATEDRAL DE ORENSE. 1700.
9.- ANTONIO SOTELO DE NOVOA CÁMARA Y ARMESTO Y SU MUJER CON JUANA VENTURA NIÑO DE LA VEGA. MISIÓN EN POSESIÓN DE BIENES DE VÍNCULO. 1700.
10.- EL CABILDO DE LA CATEDRAL DE LUGO CON ANTONIO JACINTO NIÑO DE LA VEGA Y CONSORTES, SOBRE REIVINDICACIÓN DE LA GRANJA DE LA PUENTE DE LOR. 1701.
11.- FRANCISCO TEIJEIRO, CURADOR DE PEDRO ANTONIO DE ROIS Y LUACES, CON EL LICENCIADO ANTONIO PILLADO Y LUACES, JUAN ANTONIO SOMOZA Y OTROS. MISIÓN EN POSESIÓN DE LOS BIENES VINCULADOS POR CATALINA ALONSO DAS PENELAS, ANDRÉS NIÑO, BARTOLOMÉ DE ROIS E INÉS QUIJADA. 1725.
12.- LUISA GABRIELA PÉREZ, VIUDA DE ANTONIO JACINTO NIÑO CON PEDRO DE SAN PAYO. AUTO ORDINARIO POR LA DEHESA DEL LUGAR DE FONCUBERTA. 1753.
13.- Manuel Calviño, con Benito Vázquez Somoza, escribano, sobre exceso en prorrateo de la pensión y derechuras del casal y foral da Tellada pedido por Luisa Gabriela Pérez, viuda de Antonio Jacinto Niño, como madre tutora y curadora de sus hijos. 1755.
14.- JOSÉ BENITO NIÑO ARMESTO RON Y CASTILLO CON EL COMENDADOR DE QUIROGA. AUTO ORDINARIO POR UNA DEHESA EN EL COTO DE FONCUBIERTA. 1768.
15.- LUISA GABRIELA PÉREZ DE NOVOA CON GREGORIO GONZÁLEZ, SOBRE REIVINDICACIÓN DE LA GRANJA DE REZA Y OTROS BIENES DEL VÍNCULO QUE POSEÍA ANTONIO NIÑO DE LA VEGA, SU MARIDO.. 1772.
Solamente mostramos los 15 documentos más antiguos encontrados en el ARG.
Personas célebres con el apellido Niño
Relación de personas célebres o personas con alguna relevancia social, cultural, cientifica, etc. que tienen en sus apellidos, el apellido Niño
1.- Henrique Niño Ricoi, nacido el 19 de septiembre de 1947 en A Coruña y fallecido en la misma ciudad el 13 de febrero de 2019, fue un naturalista y divulgador gallego.
2.-
José Luís Pérez-Cirera López Niño.
Fuentes y bibliografía
Esta es la bibliografía que recoge el origen, significado, la historia, la distribución y otros datos del apellido Niño empleados en la redacción de este artículo.
- Eladio Rodríguez González (1958-1961): Diccionario enciclopédico gallego-castellano, Galaxia, Vigo,.
- Xunta de Galicia, Nomenclátor de Galicia,
Xunta de Galicia,. - Boullón Agrelo, A.I.; Sousa Fernández, X., Cartografía dos apelidos de Galicia,
Instituto da Lingua Galega - USC, . - INEbase, Aplicativo Apellidos,
INE, . - ARG, Arquivo do Reino de Galicia,
Xunta de Galicia,. - MCU, Portal de Archivos Españoles,
,. - Universidade de Vigo, Corpus Xelmírez - Corpus lingüístico da Galicia medieval,
, . - Art-Marble.com, Apellidos y Heráldica,
, . - https://www.blasonari.net/,.
- Fundación Wikimedia, Inc., Galipedia,
,.
